Kleurentheorie voor breiers

Wie bedacht het? De Engelse natuurkundige Isaac Newton tekende in 1704 de eerste kleurencirkel door de kleuren van het lichtspectrum in een ring te plaatsen. Later verfijnde de kunstenaar Johannes Itten het wiel tot het klassieke model dat wij kennen — met 12 kleuren, primaire, secundaire en tertiaire kleuren netjes verdeeld.

Waarom werkt het? Ons oog reageert op verhoudingen tussen kleuren. Kleuren die tegenover elkaar staan op het wiel (complementair) versterken elkaar — ze lijken feller naast elkaar. Kleuren die naast elkaar staan (analoog) kalmeren elkaar en voelen harmonieus aan. Het wiel maakt zichtbaar wat je oog al voelt, maar nu bewust te kiezen.

Voor breiers is dit extra handig: garens mengen optisch op een breiwerk. Een klein streepje complementaire kleur laat je hoofdkleur oplichten. Een analoog palet geeft rustige, draagbare kleding. Kies je schema op het wiel — en dan pas zoek je de garenkleuren die er het dichtst bij komen.

Scherm vs. garen — de kleuren op dit wiel zijn digitale benaderingen. Garen is fysiek materiaal dat licht absorbeert en weerkaatst; een scherm maakt licht. Hetzelfde blauw ziet er op wol heel anders uit dan op jouw display. Gebruik het wiel om de verhouding tussen kleuren te kiezen, en zoek daarna in garencollecties op de suggesties onder elke swatch.